Σπύρος Βλιάμος
Ομότιμος Καθηγητής, Εθνικό & Καποδιστριακό Παν/μιο Αθηνών
Πρύτανης, University of Derby, Greece
Αγαπητοί Φοιτητές και Φοιτήτριες μας,
Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση απευθύνομαι σε εσάς από τη νέα μου θέση στο University of Derby Greece, το νέο μη κρατικό, μη κερδοσκοπικό Πανεπιστήμιο που αποτελεί την εξέλιξη της μακρόχρονης και επιτυχημένης συνεργασίας του καταξιωμένου Mediterranean College με το διακεκριμένο βρετανικό University of Derby.
Οι δύο εταίροι λάβαμε πολύ σοβαρά υπόψη μας το θέμα των Ιδιωτικών Παν/μίων στην Χώρα μας και το βασικό θέμα της συζήτησης μας κατά τον σχεδιασμό του νέου πανεπιστημίου ήταν το είδος και η ποιότητα της μεταλυκειακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, έχοντας ως πυξίδα την Παιδεία στην χώρα της Παιδείας, του Ήθους, της Ευπρέπειας, της Δικαιοσύνης και της Ελευθερίας.
Πολλές φορές στοχάζομαι ότι οι αρχαίοι Έλληνες σοφοί, ποιητές, τεχνίτες καλλιτέχνες, επώνυμοι και ανώνυμοι που είχαν ανυψώσει με τα έργα τους το κάλλος σε θεότητα και είχαν με την απαράμιλλη τέχνη τους πετύχει να “κατεβάσουν τους θεούς στη γη”, ήταν και είναι οι αξιοθαύμαστοι δημιουργοί και δάσκαλοι σε ό,τι έκτοτε θεωρείται ωραίο, ευγενές και καλό και ως ιδεώδες ανώτερο. Στοχαστές ανυπέρβλητοι και ερευνητές επίμονοι και αξιοθαύμαστοι, θέλησαν να αγκαλιάσουν και να ενώσουν όλες τις δυνάμεις της ψυχής και της σκέψης, της πείρας και της παρατήρησης, της πίστης και του ορθολογισμού, για να εξυπηρετήσουν, να αφυπνίσουν και να καταστήσουν καλύτερους τους ανθρώπους. Παρουσίασαν λιτά και πρωτοποριακά διδάγματα στους μεταγενέστερους, και αποτέλεσαν σταθμό για την πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου.
Γνωρίζω όμως ακόμα ότι η ενασχόληση με το παρελθόν δεν είναι εύκολη υπόθεση, αλλά ταυτόχρονα πιστεύω ότι μπορούμε πολλά να μάθουμε από αυτό, όχι ως στείρα προγονολατρεία, αλλά με την μίμηση της ελευθερίας σκέψης και γνώμης, την περιέργεια, την έρευνα, την ελευθερία επιλογής και κυρίως τη χαρά της ζωής.
Μέσα λοιπόν σ’ αυτό το περιβάλλον, σ’ αυτήν την φτωχή σε χρήμα μα πλούσια σε ιστορία και πολιτισμό χώρα ξεκίνησε μια πνευματική περιπέτεια στην οποία μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι Έλληνες που θέλουν να αποκτήσουν κάποια δεξιότητα, μία γνώση που θα τους βελτίωνε την ζωή όχι μόνο ως επιβίωση αλλά και ως ευ ζην.
Λαμβάνοντας υπόψη μας ότι η σχέση Δημοσίου και Ιδιωτικού παν/μίου έχει αλλάξει σε όλο τον κόσμο και αντί για ανταγωνιστική, γίνεται πλέον σχέση συνεργασίας και συμπόρευσης, προβάλλοντας την αξιοκρατική ισότητα και την θεσμική εγγύηση της πλήρους αυτοδιοίκησης αμφοτέρων, το βασικό ζήτημα που μας απασχόλησε ήταν ότι έπρεπε να δημιουργήσουμε ένα καινούριο παν/μιο με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τέτοια που:
- θα μας οδηγήσει στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, και
- θα ανταποκριθεί στις μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις: στην πρόκληση του νέου διεθνούς τοπίου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο οποίο κυριαρχούν η πολυτυπία του παν/μίου ως θεσμού και η ευελιξία των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων και των προγραμμάτων δια βίου εκπαίδευσης, στην πρόκληση του διεθνούς ανταγωνισμού χωρίς εδαφικό περιορισμό, στην πρόκληση των τεκτονικών αλλαγών στην αγορά εργασίας και στο επαγγελματικό αντίκρισμα των τίτλων σπουδών.
Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, αντιγράφοντας από ένα δημοσιευμένο σε εφημερίδα παλαιότερο κείμενο Καθηγητή Πανεπιστημίου και πρώην Υπουργού Ελληνικών Κυβερνήσεων, θα ήθελα να αναφέρω ότι το παν/μιο που μας αξίζει, το παν/μιο του μέλλοντος λοιπόν, είτε ιδιωτικό ή κρατικό είναι αυτό, θα πρέπει να μπορεί να ανταγωνιστεί:
- Τα δημόσια ΑΕΙ άλλων χωρών με το δικό τους, συχνά πολύ πιο ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο, ενδεχομένως εγκατεστημένα και στην Ελλάδα ή πάντως απευθυνόμενα στο ελληνικό φοιτητικό κοινό.
- Μη κρατικά ΑΕΙ από άλλες χώρες που παρέχουν υπηρεσίες στην Ελλάδα, με ή χωρίς εγκατάσταση, εκ του σύνεγγυς ή εξ αποστάσεως.
Επομένως, αν έτσι ορίσουμε το παν/μιο του μέλλοντος, τότε θα πρέπει να κάνουμε το δικό μας να επικοινωνεί με το μέλλον συνεχώς
Κι εδώ κλείνω το σημείωμα αυτό, δανειζόμενος την επωδό από το ανωτέρω δημοσίευμα, η οποία τονίζει:
«Το Παν/μιο στο μέλλον πρέπει να είναι θεσμικά απελευθερωμένο, ευέλικτο και πραγματικά αυτοδιοικούμενο. [Πρέπει να είναι] ένα παν/μιο με ανοικτούς επιστημολογικούς ορίζοντες. Πρέπει όμως να είναι και ένα παν/μιο αξιών, θεματοφύλακας της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής συμπεριληπτικότητας».
Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος



